بیردانک وتروما ڕۆشەنبیری: تێکستێ “پێکولەک بۆ دانانا پانۆرامایەکێ بۆ جارا رۆژ غەیری" وەکو نموونە

Abstract

بیردانکا کۆم و تاک هەیە و دبت هەردوو ب کارەساتان بهێنە کونترولکرن. کارەسات دبت ببنە ئەگەرێ ترومایێ کو برینەکا دەرونییە چ یا ڕۆشەنبیری/ کۆم و/یان تروما کەسوکی/سایکولوژی بت. تروما ئەوان ئەزمونێن کەڤن یێن خەلک یان رێکخراو یان نەتەوە توش بووین و نەشێن ژبیر بکن ب خوەڤە دگرت. تروما ڕۆشەنبیری پەیدا دبت دەمێ خەلکێ جڤاکەکێ توشی کارەساتەکێ دبت کو کارتێکرنێ ل هۆشێ ئەوان یێ کۆمێ دکت هەتا وێ رادێ جهێ خوە ل سەر بیرهاتنێن وان دکت و ناسنامەیا وان ل پاشەرۆژێ دگوهۆرت. مێژوویا کوردان پرە ژ کارەساتان. ژبەر بارودوخێ پشتی سەرهلدانا ئادارا (١٩٩١)ێ هاتییە ئارا، نڤیسەرێن کورد ب رەنگەک بەرچاڤ ئازادییا دەربڕینێ دەربارەی پرسێن نەتەوەیی و تروما ب سەرێ مللەتێ کورد هاتی د تێکستێن خوەدا بەرجەستەکرن. ژناڤچوونا شۆرەشا ئەیلولێ ل ١٩٧٥ ێ ئێک ژ وان کارەساتەنە یێن ب سەرێ مللەتێ کورد هاتین. ل گەل هندێ کو ژناڤچونا شۆرەشێ کارتێکرنا ب هێز ل باشەرۆژا کوردان وەکو مللەت هەبوویە، نڤیسەرێن کورد گەلەک گرنگی ب پێشکێشکرنا وێ وەکو تروما کۆم د ڤەگێڕانێدا نەداینە. گریمان ل ڤێرێ ئەوە چونکو ژناڤچوونا ڤێ شۆرەشێ کارەسات بوو و کارتێکرن ل ل کوردان و پاشەرۆژا وان کر، دبتە ئەگەرێ تروما ڕۆشەنبیری ل دەڤ وان. د ڤێ ڤەکۆلینێدا یا ل ژێر ناڤونیشان 'بیردانک و تروما ڕۆشەنبیری: تێکستێ پێکولوک بۆ دانانا پانۆرامایەکێ بۆ جارا رۆژ غەیری وەکو نموونە' ئەم هەولددن بسەلمینن کو ئەڤ چەندە چیرۆکنێڤێس (ئەنوەر محەمەد تاهر) ی د تێکستێ خوەدا ئەنجامدایە. ئەڤ ڤەکۆلینە هەولدانە بۆ روونکرنا تروما رۆشەنبیری/ کۆم کا چییە و کەنگی رویددت و هەروەسا خویا دکت کا چەوان ئەنوەر محەمەد تاهر ژناڤچونا شۆرەشێ وەکو تروما پێشکێشکریە. ژ شرۆڤەکرنا تێکستی دیار دبت نڤیسەری داکوکی ل تروما کۆم/ رۆشەنبیری کریە. هەر چەندە نڤیسەری هێما بۆ ناڤکرنا شۆرەشێ بکارئینایە، کارتێکرنا ڤێ مەرگەساتێ ل سەر پاشەرۆژا کوردان و جڤاکی و دیسان دەرئەنجامێن وێ یێن سیاسی پێشکێشکرینە.